Art Deco คืออะไร? จุดกำเนิดของสไตล์หรูหราเหนือกาลเวลา
คำว่า Art Deco ย่อมาจาก Arts Décoratifs (แปลว่า “ศิลปะการตกแต่ง”) เป็นสไตล์การออกแบบที่โดดเด่นด้วยสีสันหลากหลาย รูปทรงที่ชัดเจน และรายละเอียดอันประณีต ได้รับความนิยมสูงสุดในช่วงทศวรรษ 1920–1940
ศิลปะแนวนี้ถือเป็นจุดเปลี่ยนจากความคลาสสิกของยุคก่อน เข้าสู่ยุคเริ่มต้นของ Modernism โดยเริ่มต้นราวปี 1925–1939 เกิดขึ้นต่อเนื่องจากแนว Art Nouveau ที่เน้นเส้นสายอ่อนช้อยและธรรมชาติ แต่ Art Deco ได้พัฒนาให้รูปทรงเหล่านั้นดูเรียบง่าย แข็งแรง และมีความเป็นเรขาคณิตมากขึ้น สะท้อนแนวคิดของยุคใหม่ที่ให้ความสำคัญกับ “ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ และอุตสาหกรรม”
ในช่วงเวลานั้น ศิลปินและนักออกแบบจากหลายประเทศในยุโรป เช่น ฝรั่งเศส อังกฤษ สเปน อิตาลี เยอรมนี รวมถึงอเมริกา ต่างสร้างสรรค์ผลงานที่สะท้อนความหรูหรา ทันสมัย และมีระเบียบแบบแผนตามอิทธิพลของกระแสศิลปะแนวนี้
จุดสังเกตสำคัญของงานออกแบบ
เอกลักษณ์ของ Art Deco อยู่ที่การใช้เส้นโค้งและเส้นตรงที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง แสดงถึงพลังแห่งความเคลื่อนไหวและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี รูปทรงส่วนใหญ่เน้น ความสมมาตร และเรขาคณิตที่ชัดเจน หากเปรียบเทียบระหว่างสองยุคหาก Art Nouveau คือหญิงสาวที่อ่อนโยนและงดงาม Art Deco ก็คือสุภาพบุรุษที่หรูหรา แข็งแรง และสง่างาม
ศิลปะแนวนี้มีอิทธิพลกว้างขวางต่อวงการออกแบบแขนงต่างๆ ทั้งสถาปัตยกรรม การตกแต่งภายใน เฟอร์นิเจอร์ ไปจนถึงงานแฟชั่นและกราฟิก ซึ่งหลายผลงานในยุคนั้นยังคงเป็นแรงบันดาลใจและเป็นที่จดจำมาจนถึงปัจจุบัน
สถาปัตยกรรมที่เล่าความงามผ่านรูปทรง
Art Deco เกิดขึ้นในช่วงเวลาหลังสงครามโลกและวิกฤตเศรษฐกิจ สถาปัตยกรรมในยุคนั้นจึงเน้น รูปทรงเรขาคณิตที่เรียบง่าย แข็งแรง และไร้ลวดลายฟุ่มเฟือย อาคารมักถูกออกแบบให้ดูเหมือน “เครื่องจักรกล” ซึ่งสะท้อนยุคอุตสาหกรรมและการมาถึงของไฟฟ้า
ถึงแม้จะถือกำเนิดในช่วงเวลาแห่งความยากลำบาก แต่งานสถาปัตยกรรม Art Deco กลับถ่ายทอด “ความงามเหนือกาลเวลา” ที่ยังคงตราตรึงใจผู้คนทั่วโลก ทั้งในยุโรปและอเมริกา
เมื่อโลหะและกระจกกลายเป็นศิลปะ
งานตกแต่งภายในสไตล์ Art Deco นิยมใช้วัสดุที่ เรียบเนียน แวววาว และสะท้อนแสง เพื่อสร้างความรู้สึกหรูหรา เช่น
โทนสีที่นิยมคือ สีดำเข้ม โครเมียม หรือสีเงิน ใช้คู่กับสีสดใส เช่น แดง เขียว น้ำเงิน เพื่อสร้างความโดดเด่น พื้นนิยมใช้ไม้ปาร์เกต์ลายก้างปลาหรือลวดลายเรขาคณิตอย่างตารางหมากรุกขาวดำ หรือพื้นลูกบาศก์ที่ให้ภาพลวงตา และอาจปูพรมลวดลายเรขาคณิตขนาดใหญ่เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ให้กับบรรยากาศภายใน
จุดเด่นของเฟอร์นิเจอร์
เฟอร์นิเจอร์ในสไตล์ Art Deco เน้นเส้นสายที่เฉียบคม โค้งเว้าอย่างมีจังหวะ และสัดส่วนที่สมดุล เพื่อให้เกิดความสง่างาม บางชิ้นอาจใช้โลหะหรือกระจกประกอบ เพื่อเพิ่มความมันวาวและความหรูหรา
โคมไฟ ถือเป็นอีกหนึ่งเอกลักษณ์สำคัญในยุคนี้ โดยมักมีลวดลายเรขาคณิตหรือลักษณะสมมาตร โคมระย้ามักทำจากกระจกกัดลายหรือโครเมียมในรูปทรงขั้นบันได หรือทรงยาวที่ได้รับแรงบันดาลใจจาก “ตึกระฟ้า”
สไตล์จากปารีสสู่กรุงเทพฯ
ประเทศไทยก็ได้รับอิทธิพลของศิลปะ Art Deco เช่นกัน โดยเฉพาะในช่วง พ.ศ. 2475–2490 ซึ่งเป็นยุคที่คณะราษฎรมีอำนาจทางการเมือง อาคารและสิ่งปลูกสร้างในช่วงนั้นหลายแห่งมีรูปแบบตามแนวนี้
หนึ่งในผลงานสำคัญคือ อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ซึ่งออกแบบโดย หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล และควบคุมการก่อสร้างโดย ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ร่วมกับ สิทธิเดช แสงหิรัญ ที่ทำหน้าที่ผู้ช่วยปั้นอนุสาวรีย์ ถือเป็นตัวอย่างเด่นของสถาปัตยกรรม Art Deco ในประเทศไทย
แรงบันดาลใจจาก Art Deco
Art Deco คือสไตล์ศิลปะและการออกแบบที่ผสมผสานความหรูหรา ความล้ำสมัย และความมีระเบียบแบบแผนไว้อย่างลงตัว เกิดจากการรวมอิทธิพลของหลายแขนงศิลป์ และตอบรับกับยุคสมัยแห่งการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีและอุตสาหกรรม จนกลายเป็นสไตล์ที่ทรงอิทธิพลและยังคงความงดงามเหนือกาลเวลามาจนถึงปัจจุบัน แม้เวลาจะผ่านไปกว่าศตวรรษ ความงามแบบ Art Deco ก็ยังถูกตีความใหม่ในโลกการออกแบบยุคปัจจุบัน ทั้งในสถาปัตยกรรม การตกแต่งภายใน และวัสดุตกแต่ง ที่ยังคงสะท้อนความหรูหราและความโมเดิร์นในแบบฉบับของตัวเอง หากกำลังมองหาวัสดุตกแต่งที่ช่วยเติมเต็มบรรยากาศแบบ Art Deco หรือสร้างเอกลักษณ์ให้กับพื้นที่ในสไตล์อื่น ๆ วัสดุตกแต่งคุณภาพจาก Xsurface พร้อมตอบโจทย์ทุกดีไซน์ ตั้งแต่พื้นผิวหรูหราไปจนถึงวัสดุที่ให้สัมผัสร่วมสมัยเข้ากันได้กับทุกการออกแบบ
สามารถดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมหรือสั่งซื้อได้ที่ Chat & Shop > LineOA : @xsurface หรือเข้ามาชมวัสดุจริง พร้อมปรึกษากับนักออกแบบภายในได้ที่ Material Library สุขุมวิท 62 กรุงเทพฯ นัดเวลาเข้าชมล่วงหน้าได้ที่เบอร์ 065-656-2887